ประเทศไทยมีการส่งช้างออกนอกราชอาณาจักรมาเป็นเวลานานแต่ อยู่ในลักษณะเป็นของขวัญจากองค์พระมหากษัตริย์
ต่อมามีการแลกเปลี่ยนสัตว์กันระหว่างสวนสัตว์ แต่จะทำภายใต้ชื่อว่าเป็นการให้จากรัฐต่อรัฐเพื่อลดกระแสต่อต้านการ นำสัตว์ป่าออกจากถิ่นกำเนิดไปสู่กรงขัง หรือที่ที่สร้างไว้โดยอ้างว่าใกล้ เคียงธรรมชาติของสัตว์ประเภทนั้น ๆ มากที่สุด

มูลนิธิเพื่อนช้าง ได้นำเสนอปัญหา "ช้างไทย" มาอย่างต่อเนื่องยาวนานเป็นปีที่ 18 เสนอหนทางการป้องกันและการแก้ไข ปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ว่าจะเป็นกรณีช้างทำไม้ผิดกฏหมาย ช้างที่ถูกนำมาเร่ร่อน ช้างในธุรกิจการท่องเที่ยว การลักลอบนำช้างป่ามาสวมเป็นช้างบ้าน
ในปีพ.ศ. 2536 ได้เรียกร้องให้มีการขึ้นทะเบียนช้างบ้านใหม่ทั้ง หมดทั่วประเทศ เพื่อให้ทราบจำนวนประชากรช้างบ้านได้อย่างถูกต้อง การล่าลูกช้างมาจำหน่ายก็จะกระทำได้ลำบากขึ้น

นอกจากนั้น ยังเรียกร้องให้นำช้างไทยที่ส่งไปต่างแดน (ไม่ว่าจะไปอย่างถูกกฏหมาย หรือไม่ถูกก็ตาม) กลับคืนบ้านเกิด ด้วยเหตุว่าช้างเหล่านั้นถูกนำไปอยู่ในละครสัตว์ สวนสัตว์เอกชน บางส่วนอยู่ในสวนสัตว์ของรัฐ และอ้างการเจริญสัมพันธไมตรีระหว่าง ประเทศเสมอมา ช้างส่วนใหญ่ไม่ได้รับการดูแลที่ดี หนาวเย็น เครียด ที่อยู่อาศัยสกปรก แม้นในบางแห่งอ้างว่ามีเครื่องทำความร้อนสร้างความ อบอุ่นให้ยามหนาวเย็น แต่ช้างก็ยังคงมีปัญหาสุขภาพทั้งร่างกายและ จิตใจ มีอยู่น้อยรายที่ "ช้างไทย" ได้รับการดูแลดี แต่ก็ยังอยู่บนพื้นฐาน ของการตำหนิประเทศไทยที่เป็นแหล่งกำเนิดของช้างว่าป่าเถื่อน และประเทศนั้น ๆ ดูแลช้างได้ดีกว่า โดยที่ประเทศเหล่านั้นไม่เคยมีช้างอยู่ ในป่า หรือเคยเลี้ยงดูช้างบ้านมาก่อนเลย

น่าแปลกใจที่รัฐบาลไทยที่ผ่านมากลับไม่สนใจประเด็นที่มาของ ช้าง และอ้างความสำคัญกับการเจริญสัมพันธไมตรี (ทั้งที่เป็นการเอาช้างไปจัดหารายได้ต่อสวนสัตว์หรือละครสัตว์ ต่างหาก) ลูกช้างเล็ก ๆ ที่ถูกส่งไปตัวแล้วตัวเล่ามาจากไหน มาจากป่าใด เมื่อขอให้ตรวจสอบก็อ้างว่าตรวจไม่ได้ และ/หรือช้างมีตั๋วรูปพรรณ เป็นต้น การไม่เอาใจใส่ในเรื่องนี้ทำให้ถูกมองได้ว่าเป็นการเอื้อประโยชน์ และสนับสนุนการค้าสัตว์ป่า

ในนาม "มูลนิธิเพื่อนช้าง" ดิฉันเองในฐานะผู้ก่อตั้ง และในฐานะผู้ปฏิบัติงานเต็มเวลารู้สึกผิดหวังเป็นอย่างยิ่งที่ เห็นความพยายามของทั้งภาครัฐและเอกชนพยายามหาความชอบธรรมให้พ่อ ค้าช้าง ให้สิทธิในการนำช้างออกนอกราชอาณาจักร ทำให้การส่งช้างดูดี ทั้งที่หากจะทำให้ "ดี" นั้นจะทำได้และจะดีมาก หากทำให้ได้ดี หรือเทียบเท่าการนำส่ง "แพนด้า" จากประเทศจีน
ที่ดีที่สุดคือการดูแล "ช้างไทย" ให้อยู่บ้านเกิดเมืองนอนอย่างมีความ สุข ไม่อย่างนั้นก็ต้องส่งออกจากประเทศไทยไปหมด ช้างที่เหลืออยู่ก็จะมีแต่ช้างชรา พิการ ตาบอด ขาหัก ขาขาด แล้วก็ขะถึงวันล่มสลายของ "เผ่าพันธุ์ช้างไทย" ในไม่ช้า

อย่างไรก็ตาม มีเหตุอันเชื่อได้ว่า ความรีบร้อนในการตั้งคณะ กรรมการนโยบายช้างแห่งชาติ โดยไม่ปรากฏผู้แทนจากมูลนิธิเพื่อนช้าง นั้นก็เพราะต้องการส่งช้างจำนวนมากไปยังหลายประเทศที่รออยู่ และประเทศหนึ่งก็คือประเทศที่อาจไม่ต่อสัญญาให้ สัตว์ขวัญใจ อยู่ในประเทศไทยต่อ

ดิฉันอยากจะพูดอะไรมากกว่านี้ ไว้โอกาสหน้านะคะ


โซไรดา ซาลวาลา
ผู้ก่อตั้ง/กรรมการและเลขาธิการ
มูลนิธิเพื่อนช้าง

30 พฤษภาคม 2553